صدیقه مقدس پور
کارشناس فقه و مبانی حقوق اسلامی

نظام جمهوری اسلامی در کشور ایران که سرزمین عاشقان و محبان اهل بیت ( علیهم السلام ) است ، به برکت حضور امام خمینی (ره) و تعالیم ارزشمند و تعاریف ایشان از سنت پیامبراکرم (ص) ، حکومت امام علی (ع) ، مکتب فقه جعفري و در نهایت فلسفه انتظار مهدوی (عج) الهام گرفته و پایه ریزی شده است.
بدون تردید سیره و روش ائمه معصومین (ع) در شکل گیری اندیشه سیاسی ، حکومتی امام راحل نقش بسزایی داشت، اما آن چه از کلام و سیره عدالت محور حضرت امیرالمؤمنین در نظر امام خمینی جای داشت و در سخنانش انعکاس می یافت ، بیشتر به چشم می خورد.

دین و سیاست
اساس حکومت در دین مبین اسلام کاملاً مشخص است و تنها عده ای مغرض در صدد نفی و یا تکذیب آن بر می آیند. حکومتی که حضرت رسول (ص) بعد از هجرت به مدینه تأسیس کرد ، ولایتی که در تداوم و استمرار خط نبوت بر آن تأکید نمود ، در حادثه عظیم غدیر آن را اعلام عمومی کرد ، حضرت علی (ع) عهده دار آن مسئولیت شد و تلاش نمود تا دین خدا را با توجه به قدرت اجرایی در جامعه پیاده کند ، واضح ترین شاهد بر این مدعاست.
امام خمینی، در مواردی و در پاسخ به شبهه آفرینی کوته فکران در خصوص تشکیل حکومت یا ورود به مسایل سیاسی ، به سیره امام علی(ع) استناد می فرمود که چند نمونه از آن ذکر می شود :
"خاصیتی که در علی بن ابی طالب(ع) بود که یک رجل سیاسی بود، از خطش معلوم است که مرد سیاست بوده و از کاغذی که به مالک اشتر نوشته و دستورهایی که داده ، همه اش دستورهای سیاسی است. " (1)
"آن هم حکومت حضرت امیر است که همه تان می دانید و آن وضع حکومتش و آن وضع سیاستش و آن وضع جنگهایش. نگفت که ما بنشینیم در خانمان دعا بخوانیم و زیارت بکنیم. چکار داریم به این حرفها، به ما چه. " (2)
"حضرت امیر، یک مملکت را اداره می کرد، سیاستمدار یک مملکت بود." (3)
از دیدگاه امام خمینی ، شیوه حکومت حضرت علی (ع) خط بطلان بر تفکر بیمار " جدایی دین از سیاست" است که همواره دشمنان به دلیل به خطر افتادن منافعشان در هر زمان و در طول تاریخ تکرار می کنند.
حضرت امام به سیره حضرت امی(ع )ر اشاره کرده و در بحث ولایت فقیه، می فرماید :
"این را که دیانت باید از سیاست جدا باشد و علمای اسلام در امور اجتماعی و سیاسی دخالت نکنند، استعمارگران گفته و شایع کرده اند. این را بی دینها می گویند. مگر زمان پیغمبر اکرم(ص) سیاست از دیانت جدا بود؟ ... مگر زمان خلفای حق یا ناحق، زمان خلافت حضرت امیر(ع)، سیاست از دیانت جدا بود؟ دو دستگاه بود؟ این حرفها را استعمارگران و عمال سیاسی آنها درست کرده اند تا دین را از تصرف در امور دنیا و از تنظیم جامعه مسلمانان برکنار سازند. " (4)

اعتبار حکومت
اداره کردن امور کشور و زمامداری و حکومت برای امام علی (ع) موقعیت و آبروی جدیدی به دنبال نداشت ، بلکه رهبری ایشان بود که به حکومت نیز آبرو و اعتبار بخشید.
نحوه اداره جامعه توسط حضرت علی (ع) به گونه ای بود که به امامت و حکومت و غدیر معنا و مفهوم تازه ای بخشید. حضرت امام می فرماید :
"آن وجود شریف که منبع همه جهات بوده است، موجب این شده است که غدیر پیش بیاید. غدیر برای ایشان ارزش ندارد، آن که ارزش دارد خود حضرت است که دنبال آن ارزش، غدیر آمده است ... نصب حضرت امیر به خلافت، این طور نیست که از مقامات معنوی حضرت باشد، مقامات معنوی حضرت و مقامات جامع او این است که غدیر پیدا بشود. "(5)
از منظر امام (ره) ، شخصیت حضرت علی به چیزی با نام رهبری و حکومت، قیمت و ارزش می بخشد می بخشد و گرنه اصل حکومت به خودی خود چیز ی نیست، مگر آنکه توسط افرادی لایق ، ابزاری برای احقاق حق و ترویج خوبیها گردد. امیرالمؤمنین(ع) به ابن عباس فرمود: حکومت را بی ارزش تر از پاره کفشی می دانم، مگر آنکه وسیله ای برای اقامه حق و باطل زدایی باشد:
"و الله لهی احبُّ الیّ مِن اِمرَتکم، اِلّا اَن اُقیمَ حقّاً اَو اَدْفَعَ باطلاً" (6)

برقراری نظام عادلانه
در دین مبین اسلام ، دلیل تشکیل حکومت ، اجرای احکام خدا به وسیله قدرت اجرایی است. برنامه ریزی و کوشش حضرت خاتم الانیاء (ص) و ائمه اطهار (ع) در مسیر این هدف بوده ، نه آنکه حب ریاست و حکومت برایشان مهم باشد.
امام خمینی (ره) در باره دیدگاه علی(ع) نسبت به حکومت می فرماید:
"او تمام مقصدش خدا بود، اصلش این دنیا و این ریاست و اینها در نظر او چیزی نبود مگر اینکه بتواند یک عدلی را در یک دنیا برقرار کند، والا پیش آنها مطرح نبود که یک ریاستی داشته باشند یا خلافتی داشته باشند، مگر اینکه بتوانند یک عدلی را اقامه کنند و یک حدی را جاری کنند. " (7)
این سخنان ، به کلام مولااشاره دارد که حضرت، در بیان انگیزه حکومت می فرماید :
"اللّهم انّک تَعلَمُ انّه لم یکنِ الذّی کانَ مِنّا منافسةً فی سلطانٍ و لا التماسَ شیی ءٍ مِن فضول الحُطام، و لکن لِنَرُدَّ المعالِمَ مِن دینک و نُظْهِرَ الاصلاحَ فی بلادِک، فیأمَن المظلومونَ مِن عبادک و تُقامَ المُعطَّلةُ مِن حُدودک.
خدایا! تو خوب می دانی که آنچه از سوی ما بود و از ما سر زد، برای رقابت و کشمکش در قدرت و ریاست یا برای دستیابی به اموال ناچیز دنیا نبود، بلکه برای آن بود که اصول روشن دین تو را برگردانیم و در سرزمین تو اصلاح پدید آوریم، تا در نتیجه آن، بندگان ستمدیده ات امنیت یابند و حدود تعطیل شده تو اجرا گردد. " (8)
امام (ره) در زمانی که مسئولان را به خدمت به خلق خدا ، حل مشکلات آنان و دلبسته نشدن به پست و مقام ، دعوت و سفارش می کند و سخن آن حضرت را به یادها می آورد و می فرماید:
"شماها شیعه همان هستید که می گوید که من به اندازه این کفش کهنه ای که هیچ نمی ارزد، امارت شما را به اندازه این برایش ارزش قایل نیستم، مگر اینکه حقی را ایجاد کند. " (9)
امیرالمؤمنین، در پذیرفتن حکومت ، انکار و ممانعت داشت. آن قدر گفتند و اصرار کردند و با تجمع و بیعت خویش، حجت را بر او تمام کردند که مسؤولیت زمامداری را با هدف مقابله با ستم و رفع ظلم و فقر از جامعه و اعاده حقوق تلف شده از مردم و بیت المال و مبارزه با ثروت اندوزان پذیرفت که اینها همه از فلسفه های حکومت در اسلام است و حضرت به شرایط و زمینه های پذیرش مسؤولیت زمامداری اشاره فرموده است:» اَما و الذّی فَلَقَ الحبّة و بَرَءَ النَسَمَة، لو لا حضور الحاضر. " (10)

اجرای عدالت
از شاخصه های مهم " حکومت علوی " ، " عدالت اجتماعی" است. اهمیت این مسأله برای امام علی به عنوان ضامن اجرای احکام اسلام در جامعه است. شیوه ای که ایشان در استفاده از بیت المال و تقسیم عادلانه میان صاحبان حق ، پرهیز از تبعیض ، یکسان دیدن عرب و عجم در بخشش از بیت المال، اجرای حدود الهی بدون اغماض ، برابری زندگی و سطح معیشت خود با محرومان و مستضعفان و ... داشت ، حکومت او را به عنوان " نمونه " در تاریخ، جاویدان ساخت .
امام خمینی (ره) از دوران پنج ساله حکومت آن حضرت، به عنوان نمونه ای یاد می کند که باید به آن افتخار کرد. ایشان می فرماید:
"این پنج سال حکومت ... با همه گرفتاریهایی که بوده است و با همه زحمتهایی که از برای حضرت امیر فراهم شد، سلبش عزای بزرگ است و همین پنج ساله و شش ساله، مسلمین تا به آخر باید برایش جشن بگیرند، جشن برای عدالت، جشن برای بسط عدالت، جشن برای حکومتی که اگر چنانچه در یک طرف از مملکتش، در جایی از مملکتش، برای یک معاهد، یک زن معاهد، یک زحمتکش بیاید یک خلخال از او، از پای او درآورد، حضرت این حاکم، این رییس ملت آرزوی مرگ می کند که مرگ برای من مثلاً بالاتر از این است که در مملکت من یک نفر زنی که معاهد است، خلخال را از پایش درآورند. این حکومت، حکومتی است که در رفتنش مردم باید به عزا و سوگواری بنشینند و برای همین پنج سال و پنج روز حکومتش باید جشن بگیرند. جشن برای عدالت، جشن برای خدا، جشن برای اینکه این حاکم حاکمی است که با ملت یکرنگ است، بلکه سطحش پایین تر است در زندگی و سطح روحی اش بالاتر از همه آفاق است و سطح زندگیش پایین تر از همه ملت. " (11)
منشور حکومتی حضرت علی (ع) بر اساس رعایت حق و عدل بود واین که در سیستم حکومتی آن حضرت ، با شهرت یافتگان و ثروتمندان از راه حرام ، برخورد خواهد شد و محرومان و صاحبان حق به حق خویش خواهند رسید (حتّی یَعودَ اسفلکُم اعلاکم و اعلاکم اسفلکم و لیسبِقَنَّ سابقون کانوا قَصّروا و لَیُقصّرنَّ سبّاقون کانوا سَبَقُوا) و برخوردی که با " عقیل " کرد و افزون خواهی او را پاسخ مساعد نداد و وی را با آهن گداخته از عذاب خدا بیم داد ، نمونه دیگری از عدل علوی است. (12)

حاکمیت قانون
صحبت کردن از قانون ، زمانی با ارزش خواهد بود که در عمل نیز پایبندی به آن وجود داشته باشد ، به ویژه در جایی که زیان انسان در آن دیده شود. اگر قانون حاکم شود ،هیچ صاحب حقی از تباه شدن حقش نمی ترسد و هیچ قدرتمندی در سایه زر و زور خویش نمی تواند از قانون فرار کند. از نشانه های حاکمیت قانون ، احساس امنیت در جامعه است و حکومت علوی، برای آحاد جامعه، تأمین جانی و مالی فراهم می سازد.
امام راحل می فرماید :
"حکومت رسول الله و حکومت امیرالمؤمنین حکومت قانون است، یعنی قانون خدا آنها را تعیین کرده است، آنها به حکم قانون واجب الأطاعه هستند، پس حکم از آن قانون خداست و قانون خدا حکومت می کند. " (13)
مزایای حاکمیت قانون :
- ممانعت از دیکتاتوری
- جلوگیری از هرج و مرج
- تضمین سلامت اخلاقی و امنیت اجتماعی
- اطاعت مردم از حاکم اسلامی و مسؤولان ( این امر ، فرمانبرداری از اشخاص نیست، بلکه اطاعت از قانون خدا و شرع است )
امام (ره) در باره قانون مداری در جامعه و حکومت علوی می فرماید:
"حکومت اسلامی مثل حکومت علی بن ابی طالب، دیکتاتوری تویش نیست. حکومتی است که به عدل است، حکومتی است که زندگی خودش از زندگی سایر رعیّتها بدتر است، ... این حکومت اصلاً می تواند دیکتاتوری؟ دیکتاتوری برای چه بکند؟ عیش و عشرتی نیست تا اینکه بخواهد دیکتاتوری بکند برای او. " (14)
حضرت امیر، در برابر اصرار آنان که از او می خواستند خلافت را بپذیرد، روی این مسأله تأکید
می کرد که حکومتش ، حکومت قانون است و به هیچ توصیه ، درخواست و امتیازطلبی گوش نخواهد داد و آنچه را که " مرّ حق و قانون خدا " ست عمل خواهد کرد، هرچند برخی را خوش نیاید . حضرت می فرماید:
"و اعلموا اَنّی اِنْ اَجَبْتُکُم، رَکِبْتُ بِکمُ ما اَعْلَمُ وَ لَمْ اُصْغِ اِلی قولِ القائِلِ وَ عَتْبِ العاتِبِ ... "
بدانید که اگر دعوت شما را (برای قبول خلافت) بپذیرم، بر شما به مقتضای علم خودم حکومت خواهم کرد و به سخن هیچ گوینده ای و گِله هیچ گِله گزاری اعتنا نخواهم کرد. (15)
در حکومت قانون مدار، حاکمان حق ندارند از اختیارات و قدرت خویش سوء استفاده کرده و به مردم اجحاف کنند. امام امت نسبت به این بعد حکومت علوی می فرماید:
"دولت حقّه حضرت امیر سلام الله علیه، که ولی امر بر همه چیز بود، در خدمت مردم بود. این طور نبود که حکومت بخواهد حکومت بکند و مردم همین طور بی خود اطاعت کنند. این طور نبود که حکومت بخواهد به وسیله قدرتی که دارد اجحاف کند به مردم و ظلم کند که مردم به واسطه آن ظلم از او متنفر باشند. " (16)

احساس تکلیف
دریک حکومت مکتبی حرف و عمل ، برنامه و موضع گیری ، جنگ و صلح، و... باید الهام گرفته و بر مبنای دین باشد. تفاوت میان " سیاست دینی " و " دین سیاسی " است. حضرت امیر، فقط به رضای الهی و عمل به وظیفه می اندیشید ، سکوت و فریاد و جنگ و خانه نشینی اش همه بر اساس انجام وظیفه بوده ، هرچند در این راه ، خون دلها خورده و لطمات بسیار دید.
به تعبیر امام خمینی (ره) :
"اگر آن شهید دلباخته اسلام و اسلام شناس حقیقی مثل اینان فکر می کرد و به گوشه عزلت به عبادت خدا مشغول می شد و راهی جز بین مسجد و منزل نمی پیمود، نه جنگ صفیّن و نهروان پیش می آمد و نه جنگ جمل، و نه مسلمانان فوج فوج به قتل می رسیدند و شهید می شدند. " (17)
امیرالمؤمنین(ع) در پاسخ به حرفهای مثلاً خیرخواهانه کسانی که می خواستند با بخشش از بیت المال، به برخی افراد جهت جذب آنان (سیاستی که معاویه پیش گرفته بود)، فتنه گران را خاموش و با پول آنان را بخرند، می فرمود:
"اَتأمرونّی اَنْ اَطْلُبَ النَّصْرَ بِالجور فیمنْ وُلّیتُ عَلیه؟ وَ اللهِ لا اَطُورُ بِهِ ما سَمَرَ سمیرٌ وَ ما امّ نَجمٌ فی السماءِ نَجْماً ...
آیا مرا می خوانید که پیروزی را با ستم در مورد آنچه بر آن ولایت یافته ام به دست آورم، به خدا سوگند، پیوسته روزگار و تا وقتی ستاره ای به سوی ستاره دیگر می رود، گِرد این مسأله نخواهم گشت. اگر مال، مال خودم بود، میان آنان یکسان و برابر تقسیم می کردم، تا چه رسد که مال، مال خداست. " (18)
امام در برخورد با سپاهیان جمل و خوارج نهروان که ضمن اقامه نماز و سجده های طولانی، با علی(ع)
می جنگیدند، فقط با " عمل به تکلیف" ، جنگید .کاری که بر خیلی ها گران آمد ، از تحلیل آن ناتوان بودند و شهامت برخورد قاطع با فتنه گران بر ضد حکومت علوی را نداشتند. حضرت امیر در باره از بین بردن و قطع ریشه خوارج نهروان می فرماید:
"ایّها الناسُ! فانّی فَقَأتُ عینَ الفتنةِ و لم یکُنْ لِیَجْتَرِی ءَ علیها احدٌ غیری ...
ای مردم، من بودم که چشم فتنه را در آوردم و جز من کسی جرأت بر آن کار نداشت. " (19) ورود در این عرصه پرخطر و نداشتن هیچ گونه تسامح با فتنه انگیزان، از ویژگی های "حکومت علوی" است. اگرکسی بخواهد به " تکلیف شرعی" عمل کند، کسانی که با عمل به وظیفه ، متضرر می شوند یا موقعیتی را از دست می دهند،بدون شک جبهه گیری خواهند کرد. حضرت با اینکه پیامدهای رفتار خود را می دانست، در عین حال به وظیفه الهی عمل می کرد، هر چند موجب رنجش دیگران می شد.
خوارج، با شعار " لا حکم الاّ لله " سر از اطاعت وی برتافتند و رو در روی حضرت ایستادند. امام تا آنجا که می توانست آنان را تحمل کرد و بر اهانتها و زخم زبانهایشان صبوری کرد. آنان بر کینه و دشمنی خود افزودند تا آنجا که مردی از یاران حضرت را به قتل رساندند. حضرت با دیدن پیکر آغشته به خون او، فرمود: اکنون دیگر نبرد با آنان حلال گشت، پس بر آنان حمله آورید: " اَلآنَ حَلَّ قتالُهم، اِحملوا عَلی القوم." (20)
این درنگ ، نشانه تکلیف گرایی در حکومت علوی است و گرنه پیش از آن ، امام دستور حمله می داد، اما تا آن هنگام ، حجت تمام نگشته و تکلیف ، مسلم نشده بود. عمل به تکلیف در مقابله با فریب خوردگان و توطئه گران ، همانا حفظ جامعه و امت اسلامی از شر آنان است.

بحران های حکومتی
امام علی(ع) در دوران خلافت و حکومت خود ، به دلیل احیای احکام اسلام و مبارزه با انحرافات و بدعتها تلاش زیادی کرد وبه دلیل عدم سازش و مدارا با مخالفت هایی روبه رو شد. مخالفان آن حضرت یا خواستار سهمی در حکومت بودند و یا در پی برخورداری از امتیازاتی که چون با روش عادلانه ایشان مواجه شدند، برخی پیمان شکسته و بعضی دیگر به براندازی پرداختند، گروهی هم از روی نادانی به جبهه دشمنان پیوستند.
بنابراین حضرت، هم گرفتار جهل دوستان بود، هم نیرنگ و توطئه دشمنان. به وقوع پیوستن سه جنگ جمل، صفین و نهروان ریشه در همین مسأله داشت و حکومت حضرت را درگیر بحرانهای داخلی و فرو نشاندن فتنه ها و آشوبها ساخت. در نتیجه ، عمده توان حکومت علوی در بسط فرهنگ دینی و ارتقای بینش مسلمانان به تضعیف کشیده شد و مجالی برای حضرت باقی نماند تا به اهداف متعالی خویش در یک حکومت اسلامی برسد.
امام امت در این زمینه می فرماید:
"زمان حضرت امیر که مواجه بود با آن جنگهای داخلی و آن منافقهایی که از کفار بدتر هستند و نگذاشتند حکومت شکل بگیرد به طوری که دلخواه باشد. اگر گذاشته بودند، مهلت داده بودند، ولو در یک دوره کوتاهی حکومت تحقق پیدا کرده بود، آن الگویی که آنها به عالم نشان می دادند، برای بشر تا آخر یک درس بزرگی بود و ما باید متأسف باشیم برای این امر که محروم شدیم از یک همچو برکت بزرگی. " (21)
حضرت امیر نیز با گلایه از این گونه مخالفان که در قالب ناکثین و قاسطین و مارقین در برابر حکومت به مشکل آفرینی پرداختند یاد می کند و می فرماید:
"فَلَّما نَهَضْتُ بالأمرِ نَکَثَتْ طائفةٌ و مَرَقَتْ اُخری و قَسَطَ آخرون ...
چون حکومت را به دست گرفتم، عده ای پیمان شکستند، عده ای از دین و اطاعت بیرون رفتند، عده ای نیز راه ستم و تجاوز پیش گرفتند. " (22)
صف آرایی نیروهای مسلمان علیه یکدیگر ، ریشه در جهل و خودخواهی ، دنیاطلبی و ریاست خواهی داشت، برای حضرت بسیار ناراحت کننده بود و صلابت دینی ، سیاست اصولی و عمل بر طبق معیارها و موازین به آن حضرت اجازه نمی داد تا از آن ها روی گردان شود، بنابراین هزینه آن را هم می پرداخت.
مشکل حکومت علوی، مواجهه با افرادی بود که جنگ با علی را هم با قصد قربت انجام می دادند و مدعی اسلامیت بودند. امام خمینی می فرماید:
"آنهایی هم که حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) را در محراب عبادت کشتند، مدعی اسلام بودند. آنهایی که لشکرکشی کردند و هجوم آوردند به لشکر اسلام در صدر اسلام و هجوم آوردند به لشکر علی بن ابی طالب آنها هم ادعای اسلام داشتند و با اسم اسلام با اسلام جنگیدند. " (23)

توجه به حفظ نظام اسلامی
زمانی که ایمان و ایثار ، دعوت و شهادت به برپایی حکومت دینی می انجامد و رسول مکرم (ص) یا امام معصوم در رأس این حکومت جای می گیرد ، یکی از اهداف اسلام و بعثت تحقق یافته و در نهایت ، حفظ این نظام از زوال و ضعف و مقابله با فتنه گران یک ضرورت می شود.
یکی از انواع جهادها در اسلام " جهاد بر ضد اهل بغی" است ، یعنی سرکوبی کسانی که به قصد براندازی توطئه می کنند. از آن جائیکه قیام مسلحانه بر ضد حکومت مشروع و قانونی و تلاش در راه بازگشت به دوره جاهلیت ، حرام است و سرکوبی آن لازم ، کشته های در راه حق نیز شهیدند.
هنگامی که مردم با امیرالمؤمنین بیعت کردند و " حکومت علوی" تحقق یافت، آنان که مسلحانه به مبارزه با حکومت او برخاستند، همه " اهل بغی" بودند. حضرت امیر نیز با این جمله که: " و اَحُثّکم علی جهادِ اَهلِ البَغی ، شما را به پیکار با اهل بغی و تجاوز برمی انگیزم و فرا می خوانم ، بر این نکته تأکید می کند. (24)
کسانی که با حضرت امیر " بیعت " کرده و سپس بیعتشان تبدیل به " عصیان" شد و عصیان تبدیل به " فتنه" و حکومت مورد تهدید قرار گرفت، دراین وضعیت ، حضرت بدون کمترین تردید، با پیمان شکنان بصره در جنگ جمل و با فتنه انگیزان در صفین و با یاغیان خوارج در نهروان به جهاد پرداخت تا ضمن حفظ حکومت اسلامی از خطر ، منافقان نیز در دستیابی به اهدافشان ناکام بمانند.
این بصیرت ، در یاران حضرت نیز وجود داشت ، به عنوان مثال عمار یاسر که به پیش بینی پیامبرعظیم الشأن اسلام (ص) در جهاد با اهل بغی در صفین به شهادت رسید، شامیان را خوب می شناخت ، جملاتی در باره دشمنان دارد. از جمله در خطاب به عمروعاص می گوید:
»جنگ ما با شما که پیمان شکن و ستمگرید، به دستور پیامبر است که فرمود: با ظالمان و روی گردانان از حق بستیزید و شما همان هایید. " (25)
و در باره معاویه، در سومین روز نبرد صفین ، خطاب به همراهان می گوید:
"ای مسلمانان! آیا می خواهید به دشمن خدا و رسول بنگرید؟ آیا می خواهید ستم کننده به مسلمین و یاور مشرکین را ببینید؟ ... فردی که تا رحلت رسول خدا ما او را به عنوان دشمن مسلمین و دوست گنهکاران می شناختیم؟ آگاه باشید این شخص همان معاویه است. او پیوسته تلاش دارد که نور خدا را خاموش سازد و با دشمنان خدا هماهنگ است . " (26)
شناخت " نفاق" از " اسلام" بصیرت می خواهد که در جبهه امیرالمؤمنین و یاورانش وجودداشت که حفظ " حکومت علوی" را در سایه جهاد با منافقان نقابدار می دیدند.
حضرت امام، که خود با این گونه دشمنان نقاب زده از جمله منافقین که برای سرنگونی جمهوری اسلامی کوشش می کردند ، مواجه بود ، در باره تداوم این خط از صدر اسلام تاکنون، این گونه تحلیل می کند:
"حل مسأله منافقین از اعظم مشکلاتی است که برای ملت ما و برای اسلام از اول بوده است. با معاویه باید چه کرد که امام جماعت است و برای خدا و (به قول خودش) برای اسلام، برای خودش می خواهد هم جنگ بکند برای اسلام و هم چه بکند و اینها. منافق است، به مردم شام حالی کرده است که من یک آدم مسلمانی هستم و مخالف امیرالمؤمنین هم که اصلاً مسلمان نیست. " (27)
" حکومت علوی" از دیدگاه امام خمینی (ره) یعنی حکومت حق و پیاده نمودن احکام خدا، عدالت ، قاطعیت در برابر دشمن، جهاد با فتنه گران و خدمت به مردم است والگویی برای همه جهان و همیشه تاریخ.

پی نوشت ها:
1 صحیفه نور، ج7، ص 128
2 همان، ج2، ص 28
3 همان، ج5، ص 167
4 ولایت فقیه (مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام)، ص 16
5 صحیفه نور، ج20، ص 27
6 نهج البلاغه، خطبه 33
7 صحیفه نور، ج13، ص 71
8 نهج البلاغه، خطبه 131
9 صحیفه نور، ج18، ص 270
10 نهج البلاغه ، خطبه سوم ( خطبه شقشقیه )
11 صحیفه نور، ج1، ص 166
12نهج البلاغه، خطبه 224
13همان، ج7، ص 201
14 همان، ج11، ص37.
15نهج البلاغه، خطبه 92
16 صحیفه نور، ج13، ص 183
17 همان، ج18، ص 41
18نهج البلاغه، خطبه 126
19 همان، خطبه 93
20 مسعودی ، مروج الذهب ، ج2، ص 415
21همان، ج19، ص 26
22 نهج البلاغه، خطبه 3
23همان، ج14، ص 91
24نهج البلاغه، خطبه 97
25 کامل ابن اثیر، ج2، ص 381
26 سید محسن الامین ، اعیان الشیعه، ج8، ص 374
27 صحیفه نور، ج10، ص284