چهار شنبه 22 آبان 1398  |   14 ربیع الاول 1441

 

...
شماره : 84 تعداد بازدید : 2339


آموزش اخلاق ديني

دكترژيلا عابديني

ميلياردها انسان در روي كره‌ي زمين هر روز با طلوع خورشيد برمي‌خيزند زندگي روزانه‌ي خود را با وظايف و مشاغل و مسئوليت‌ها و برنامه‌هاي گوناگون سپري مي‌كنند و سال‌هاي عمرشان يكي پس از ديگري طي مي‌شود، عده‌ي قابل توجهي از اين جمعيت عظيم هيچ‌گاه در طول عمرشان نمي‌توانند به آگاهي حقيقي در مورد جهان هستي و روابط و نظامات آن برسند و محدوده‌ي تفكرشان در كليشه‌هاي خاصي متوقف مي‌ماند و گاه به حالتي رباط‌گونه به دور از هر اعتلا و رشد فكري ايام زندگيشان طي مي‌شود، اين شكل ازحيات بشري، آفتي براي تعالي و كمال فكري انسان است و او را در استفاده‌ي بهينه از توانايي‌ها و دانايي‌هايش و بهره‌برداري صحيح از نعمات و امكاناتي كه در اختيار اوست در جهت يك‌رنگي متعالي و سعادت‌مند، محدود مي‌سازد.
در جوامعي كه معيارهاي مادي كاملاً جايگزين ارزش‌هاي معنوي شده‌اند و فضائل اخلاقي را به فراموشي سپرده‌اند متامع و علايق و مدارج دنيوي نهايت و غايت آمال و آرزوهايشان شده است و در قفس دنياپرستي‌ها اسير و در غفلت و جهالت عمرشان به پايان مي‌رسد. براي انساني كه در محيط سالم ديني پرورش يافته و از كودكي روح و فكرش از تسلط تلقينات گمراه‌كننده مصون بوده است آگاهي به واقعيت حاكم بودن الله بر عالم هستي بسيار ساده است و مفهوم لاقوه الابالله (هيچ نيرويي جز نيروي خدا نيست) از آيه‌ي 39 سوره‌ي كهف را درك مي‌كند ولي كساني كه در فضاهاي فكري به دور از آموخته‌هاي صحيح ديني پرورش يافته‌اند براي رسيدن به اين حقيقت نياز به يك تحول فكري دارند زيرا در طي سال‌ها در مسير يادگيري‌هايي بوده‌اند كه پرده‌هاي نامرئي در افق بينششان ايجاد كرده است و فقط با يك تغيير اساسي در زيربنا و ساختار انديشه‌هايشان تحت هدايت و ياري‌ الله امكان‌پذير است چنان‌كه در قمستي از آيه‌ي 97 سوره‌ي الاسراء مي‌خوانيم: وَمَن يَهْدِ اللّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ.... و هر كه را الله هدايت كند هدايت شده است.
انساني كه اعتقاد حقيقي به الله دارد به آرامش و ثبات رواني مي‌رسد و از مواجهه با دشواري‌ها نمي‌هراسد مقاوم و صبور در مواجهه با معضلات است و مي‌داند كه مي‌تواند براي حل آن‌ها به الله پناه ببرد و از او راهنمايي و ياري بطلبد به اين آگاهي دست مي‌يابد كه گفتار و اعمالش در اين دنيا محاسبه‌اي دارد و نبايد تابع هواهاي نفساني گردد. اما آناني كه افكارشان در زنجير شرك و دنياپرستي و باورهاي باطل زنداني است و منع تصورات باطلند به اطراف خود مي‌نگرد ولي توان ديدن واقعي و شناخت حقايق و عبرت گرفتن از جريانات پيرامونشان را ندارند و به آساني تحت تلقينات فريب‌كاران قرار گرفته به گمراهي دچار مي‌شوند و ظواهر مادي آن‌ها را غافل از آخرت مي‌گرداند و به رذايل اخلاقي مبتلا مي‌شوند. هيچ‌گاه مفهوم حساب اعمال در ذهنشان نمي‌گنجد صراط مستقيم را نمي‌شناسد و از شكر و سپاس براي نعمات خالق هستي غافلند بصيرتي در انجام عبادات ندارند، توبه به درگاه الله به سبب گناهان را درك نمي‌كنند و آيه‌ي ذيل (18) از سوره‌ي ابراهيم شرحي از وضعيت آن‌ها است:
« مَّثَلُ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمْ أَعْمَالُهُمْ كَرَمَادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ فِي يَوْمٍ عَاصِفٍ لاَّ يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُواْ عَلَى شَيْءٍ ذَلِكَ هُوَ الضَّلاَلُ الْبَعِيدُ »
« مثل اعمال كساني كه به خدا كافر شده‌اند چون خاكستري است كه در روزي طوفاني، بادي سخت بر آن بوزد. توان نگه‌داشتن آن‌چه را كه به دست آورده‌اند ندارند. اين است گمراهي بي‌انتها »
با عنايت به مطالب فوق، توجه به آموزش اخلاق ديني در ميان تحصيل كردگان دانشگاهي حائز اهميت بسيار به نظر مي‌رسد و با دقت در تأثير آن‌ها در امور و آحاد هر جامعه‌اي در ابعاد گوناگون هدايت آن‌ها در جهات صالحه از ضروريات است.

منبع :
........

رمان معاصر ايران، گذشته، حال و آينده

پایگاه داده های فرهنگی دینی

نشرنامه

دبیر خانه اجلاس دو سالانه بررسی ابعاد وجودی حضرت مهدی عج

کتابخانه معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی

لینک مدارس صدرا

لینک های مرتبط

نمايشگاه چشم اندازايران اسلامي ،درافق 1404درمجلس شوراي اسلامي