العربي | فارسي| English

صفحه نخست | اخبار | مقالات | گفتگو | آثارمعاونت | تماس باما | پست الكترونيكي

 
دو شنبه 29 آبان 1396  |   0 ربیع الاول 1439

 

...
شماره : 1552 تعداد بازدید : 106


چالش ها و موانع تقویت جلسات قرآنی مساجد


محمد علي موظف رستمي
کارشناس ارشد معاونت فرهنگی

مقدمه:
در قرآن کریم بر عمران سخت افزاری و معنوی مسجد تاکید بسیاری شده است، به طوری که آمده است:«أَقيمُوا وُجُوهَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ»، این آیه از همگان درخواست می کند، نگاه ویژه نسبت به جایگاه مسجد داشته باشیم.
مساجد در طول تاریخ بستر و جایگاه ترویج قرآن کریم بوده اند و اولین کتابی که به مسجد وارد شد، قرآن کریم بوده است و ترویج و گسترش قرآن کریم در مساجد صورت گرفت، رسول گرامی اسلام (ص) در طول عمر خویش، اقدام به اعزام قاریان برجسته قرآنی و هیئت تبلیغ به دیگر نقاط دنیا کردند، به همین جهت ارتباط تنگاتنگ و نزدیکی میان قرآن و مسجد وجود دارد، به گونه ای که از یکدیگر تفکیک ناپذیرند.
شیوه تبلیغ پیامبر (ص) بهره گیری از قرآن کریم بوده است، معتقدم اصل تفکیک ناپذیری بین قرآن و مسجد را نمی توانیم در ترویج دین در نظر نگیریم و همواره بین این دو باید یک ارتباط قوی که لازم و ملزوم یکدیگر هستند، را در نظر گرفت.
یکی از عوامل این نارسایی ها، عدم امکانات سخت افزاری و تکنولوژی روز در بحث نرم افزارهای تولیدی است. امروزه برخی موسسات قرآنی، سازمان ها و نهادهای دولتی، نرم افزارهای قرآنی را در بحث آموزش قرآن کریم و برنامه روخوانی و روانخوانی قرآن تولید کرده اند، اما مساجد محدودی در کشور از این امکانات و تکنولوژی روز و فناوری نوین برای آموزش قرآن کریم استفاده می کنند و در بسیاری از مساجد کشور به عنوان یک خلا دیده می شود.
موضوع بعدي، عدم حضور اساتید مجرب آموزشی و متخصصانی که بتوانند با متد روز و نوین، مباحث علمی و  کاربردی آموزش قرآن را در مساجد ارایه دهند، را یکی دیگر از چالش هایی نام برد که در این زمینه وجود دارد و افزود: مساجد محدودی در بحث آموزش قرآن فعال هستند و امروز اغلب مساجد به صورت سنتی اقدام به انجام آموزش قرآن کریم می کنند.
با توجه به نگاه نوین و روز جوانان، امروز با اداره سنتی جلسات قرآنی نمی توان، زمینه ساز تعمیق بخشی آموزش های قرآنی در جوانان بود، اگر چه در گذشته و در دهه های قبل، نگاه ها و آموزش ها به صورت روش های سنتی بود، اما امروز، این نگاه سنتی نمی تواند تاثیرگذار باشد به ویژه آنکه قشر جوان و نوجوان با انواع و اقسام روش های نوین آشنا شده اند و با فناوری های روز مرتبط هستند به همین خاطر باید در آموزش ها به سمتی پیش رویم که در راستای گرایش های جوانان باشد.
یکی دیگر از مشکلات پیشروی مساجد در این زمینه حضور افرادی با حداقل اطلاعات قرآنی در مساجد هستند كه با وجود چنین افرادی می توان به سوالات روان خوانی و تجوید قرآن پاسخ داد، اما در حال حاضر در اغلب مساجد حضور، یک نفر کارشناس پاسخگو برای افراد نیازمند به فراگیری و آموزش قرآن کریم در مساجد کم است. اگر چه حضور افرادی مسن و قدیمی که به شکل قدیمی و سنتی آموزش هایی را در زمینه قرآن به مردم ارایه دهند، وجود داشته باشد، اما افرادی که آموزش های نوین به جوانان ارایه دهند، بسیار کم است.
چالش دیگر در این زمینه عدم ارتباط و همکاری میان موسسات قرآنی و کانون های قرآنی با مساجد است با توجه به اینکه باید پیوند عمیق بین مساجد و قرآن وجود داشته باشد،متاسفانه امروز شاهد هستیم که موسسات قرآنی از فضای مساجد دور هستند، در حالی که باید بستر و خاستگاه آموزش قرآنی مساجد شوند. اگر این پیوند با مساجد برقرار و حفظ شود به نحوی که ارتباط و تعاملی فراگیر میان موسسات قرآنی و فرهنگسراها برقرار شود، زمینه فعال سازی مساجد هم فراهم می شود.
وقتی خانواده ها فرزندانشان را به برنامه های قرآنی تشویق می کنند، در نگاه اول توجه شان به مساجد است، در بحث فراگیری آموزش قرآن نگاه خانواده ها و ترغیب و تشویقشان به خارج مسجد نیست، به همین دلیل برنامه های قرآنی مساجد باید تقویت شود.
بنابراين لزوم برگزاری مسابقات قرآنی در رشته های مختلف در سطوح کشوری، روستایی و مناطق محروم و دیگر استان ها در سطوح مساجد تاکید مي‌گردد چرا كه از این طریق می توان استعدادهای قرآنی را شناسایی کرد و در مرحله بعد به استعدادهای شناسایی شده، آموزش های لازم ارایه داد، تا مسئولیت قرآنی به این افراد سپرده شود.
چالش بعدي را مي‌توان به فقدان کتاب هایی هدفمند و جهت دار در ارتباط با آموزش قرآن کریم از مرحله مبتدی تا پیشرفته در مساجد اشاره کرد در این زمینه می توان با تجهیز شبستان مساجد به کتابخانه باز و تهیه کتبی در این زمینه، آموزش های هدفمند به مخاطبان ارایه داد. متاسفانه بسیاری از مساجد ما فاقد کتاب از مبتدی ترین و حداقل ترین کتاب ها در زمینه آموزش قرآن کریم هستند، تا آموزش های روش مند ابتدایی و پیشرفته در این زمینه را ارایه دهند.
دراجرای طرح تلاوت نور در مساجد كه به همت ستاد عالی کانون های مساجد کشور،صورت مي‌گيرد شايسته است  توجه بیش از پیش به مفاهیم قرآنی و تفسیر قرآن کریم در کنار اجرای تلاوت آن انجام پذيرد تا از این طریق بتوان مفاهیم قرآنی را به افراد منتقل كرد.
يكي از لازمه‌هاي كار قرآني د مسجد، برقراری ارتباط مستقیم با چهره های قرآنی است برگزاری دوره های آموزشی و برنامه ریزی برای ارتقای سطح آگاهی آنها از راه دور و به صورت مستقیم و مستمر با افرادی که به صورت سنتی اقدام به آموزش قرآن کریم می کنند، باید مورد توجه قرار گیرد. با کار کارشناسی و برگزاری دوره ها می توان سطح آموزش آنها را ارتقا داد و از آنها برای آموزش در مساجد استفاده کرد و از طرفی از طریق چهره های قرآنی می توان، پل ارتباطی با جوانان بر قرار کرد
از دیگر عناصر در اين خصوص بحث جذاب گویی مربیان قرآنی است که در پرباری و جذب به قرآن  تاثیرگذار است. باید از روشی برای انتقال مفاهیم قرآنی، تفسیر قرآنی و روش جذاب در بیان استفاده كرد تا بحث آموزش و ارتباط با مربیان قرآنی با بهره گیری از اصول روان شناسی تربیتی در جهت اثربخشی و عمق بخشی کارآمد باشد.
همچنين لزوم استفاده از شیوه های انگیزشی و تشویقی برای مخاطبان برای حضور در جلسات قرآنی تاکید بسيار ضروري است.  کلاس های متعددی در مساجد برگزار می شوند که بسیاری از این کلاس ها پرطرفدار و برخی کم طرفدار هستند، انگیزش قرآنی می تواند این کلاس ها و مابقی کلاس ها را ارتقا بخشد و مخاطبان بسیاری را به جلسات قرآنی سوق دهد که این نیازمند روش تشویقی، ترغیبی و انگیزشی متناسب با نیاز هر منطقه، محله و استان است.
از ديگر موارد مهم در اين ارتباط، تشکیل هسته های قرآنی در مساجد را یکی دیگر از اقداماتی دانست که در راستای تقویت جلسات قرآنی مساجد لازم است و ادامه داد: تشکیل هسته های قرآنی موجب داشتن نگاه تخصصی به قرآن کریم است، بنابراین باید با مدیریت امام مسجد و کانون های قرآنی این هسته ها را تشکیل داد و فعال کرد و زمینه ارتقای دانش فعالین، تبلیغ و ترویج قرآن کریم در مساجد شد.

منبع :
تازه های نشر