العربي | فارسي| English

صفحه نخست | اخبار | مقالات | گفتگو | آثارمعاونت | تماس باما | پست الكترونيكي

 
سه شنبه 4 مهر 1396  |   4 محرم 1439

 

...
شماره : 892 تعداد بازدید : 2920


انتقاد از حافظه محوری دروس دینی
گفتگوبادارابي

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه‌ آموزشهای تخصصی سازمان تبلیغات اسلامی حافظه محوری، معلم محوری و نبود متن زیبا و جذاب را از جمله نقاط ضعف کتب درسی دینی برشمرد و گفت: نباید پس از یک دوره 13 ساله آموزشی با مشکلات و آسیبهای جدی در تربیت دینی مواجه باشیم.
حجت‌الاسلام علی دارابی مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه‌ آموزشهای تخصصی سازمان تبلیغات اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به جایگاه تعلیم و تربیت در اسلام در مورد وضعیت کتب درسی دینی گفت: آنچه در غنای محتوای کتب دینی باید به آن توجه کرد این است که معارف الهی باید به قلب دانش آموزان رسوخ پیدا کند یعنی با اثبات عقلی قلب به باوری برسد و از افق عقل به مقام قلب نائل آید.

تبیین مفاهیم جدید در تدریس کتب دینی/ دانش آموزان آزاداندیشی را در عرصه علمی تجربه کنند
وی با اشاره به دوره 13 ساله نظام آموزشی کشور گفت: این سؤال مطرح است که آیا محتوای کتب دینی ما توانسته آن جذابیتهای لازم را برای رسیدن به مرتبت دینداری ایجاد کند یا خیر؟ فهم اساسی مفاهیم اعتقادی، شرعی و اخلاقی به عنوان محورهای اساسی دینی باید به شکلی بسیار فکورانه و جذاب عرضه شود تا نشاط و بالندگی دینی در دروس دینی ما موج بزند.
حجت الاسلام دارابی افزود: ضمن اینکه وفاداری متون درسی به اصول و اخلاق و منطق اسلامی هم نباید فراموش شود و باید بتوانیم نسبت به تبیین مفاهیم جدید مثل آزادی و حقوق بشر حدود و صغور آن را روشن کنیم به گونه ای که دانش آموزان ما آزاداندیشی و نفی تحجر را در عرصه علمی در عین پایبندی به لوازم علم محوری تجربه کنند.
وی با انتقاد از حافظه محوری نظام آموزش و پرورش کشور تصریح کرد: متأسفانه نظام آموزشی ما به ویژه در متون دینی بیشتر حافظه محور است و باید دانش آموزان یکسری از آموزه ها و مفاهیم را صرفا حفظ کنند اما به اینکه این مفاهیم در باور آنها جای دارد یا خیر توجهی نمی شود. باید با استفاده هنرمندانه از آیات قرآنی به عنوان بالاترین گنجینه معارفی و با توجه به انگیزه های فطری دانش آموزان و استفاده از زبان فطرت در مسیر درک مفاهیم دینی بهره گرفت.

لزوم پاسخ به شبهات روز در کلاسهای درس دینی
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه‌ آموزشهای تخصصی سازمان تبلیغات اسلامی، تبیین عقلانی جایگاه حکومت اسلامی و نظام ولایت فقیه برای دانش آموزان را ضروری خواند و گفت: اگر می خواهیم بر میزان کارآمدی متون درسی در حوزه دین توجه داشته باشیم نمی توانیم نسبت به شبهاتی که امروزه مطرح می شود بی تفاوت باشیم و باید کارشناسانه شبهات نوجوانان و جوانان را پاسخ دهیم و در عین حال ایجاد روحیه نقد و تشکیک بسیار خوب است چون زمینه اندیشیدن در کودکان را فراهم می کند .
وی به برخی ضعفهای کتب درسی دینی اشاره کرد و گفت: نبود متن زیبا و جذاب یکی از این ضعفهای کتب درسی است به گونه ای که گاه احساس می شود روحیه نشاط، امید، طراوت به واسطه آن متون در دانش آموزان ایجاد نمی شود و باید برای حل آن متولیان امر به این مسئله بیندیشند.
حجت الاسلام دارابی تأکید کرد: اهمیت موضوع دروس دینی به حدی است که نباید پس از گذر از یک دوره 13 ساله آموزشی و تربیتی با مشکلات و آسیبهای جدی در تربیت دینی مواجه باشیم. لذا باید از شتابزدگی در تدوین دروس و موضوعات دینی کاملا پرهیز شود و از هرج و مرج بیانی در چینش درس یا تدوین آن باید دوری کرد. اگر موضوعی تبیین عقلانی و عالمانه نشود قطعا این آموزه ها نمی تواند برای دانش آموزان جذاب و به امور باورپذیر در آنها تبدیل شود.
وی معلم محوری در تدریس کتب دینی را یکی دیگر از نقاط ضعف برشمرد و افزود: باید از جریان معلم محوری خارج شویم و با ایجاد اشتیاق در دانش آموزان آنها را به سمت پژوهش هدایت کنیم. در دروس دین و زندگی فصل مشکلی به پژوهش اختصاص دارد اما در مقام عمل دانش آموزان شاید میل و رغبتی به این کار نداشته باشند که این مسئله به دلایل گوناگونی برمی گردد از جمله عدم آشنایی آنها با منابع دینی و نیاموختن هنر اندیشیدن، پس نمی توانیم توقع زیادی از دانش آموزان داشته باشیم.

انتقاد از تعیین نمره در درس دینی/ تأکید بر تقویت باورهای دینی
وی ملاک نمره در آموزشهای دینی را مناسب ندانست و گفت: اساسا جریان ارزشیابی تحصیلی دانش آموزان در دروس دینی و قرآن به این شکل رایج اصلا به صلاح نیست. مثلا دانش آموز ما وقتی متوجه می شود در درس دین و زندگی نمره قابل قبولی دریافت نکرده چه خسارتهای معنوی به روح او ایجاد می شود. به نظر می رسد نوع ارزیابی ما در متون دینی و سنجشی که نسبت به آموزه های دینی از دانش آموزان گرفته می شود باید به گونه ای دیگر باشد؛ همین ارزیابی توصیفی که در برخی مقاطع تحصیلی اجرا می شود تصور می کنم در دروس دینی این گونه ارزیابی کردن دانش آموز به مصلحت نیست.
مدیرکل آموزشهای تخصصی سازمان تبلیغات اسلامی برپایی مباحث آزاد در راستای تربیت دینی را یکی از راهکارهای پیشنهادی عنوان کرد و گفت: اینکه فقط معلم متکلم وحده باشد و آنچه فقط معلم می گوید وحی منزل و فقط کتاب محور باشد خطا است؛ چون کتاب تمام نیازهای دانش آموزان را احصا نکرده و مؤلفان هم شاید توفیق لازم را نسبت به احصای مجموعه نیازهای روحی، روانی و معنوی دانش آموزان را نداشته باشند.
حجت الاسلام دارابی در پایان گفت: اگر ما داعیه دار این هستیم که در نظام آموزش و پرورش بر اساس آموزه های قرآنی کار کنیم این شیوه مطلوبی نیست لذا تفاوت ماهوی در تربیت دینی و قرآنی با سایر تربیتها همین است یعنی بین تعلیم و تربیت گسستی نیست و مباحث دینی ما از آنجایی که با سرشت انسانی عجین شده است و خداوند متعال تمام دانش و آگاهی بشر را از ورای وجود انسان به عقل او وارد کرده باید به تربیت کودکان از این منظر توجه کرد.

منبع :
تازه های نشر