دو شنبه 31 تیر 1398  |   18 ذی القعده 1440

 

...
شماره : 304 تعداد بازدید : 1521


مدير- مربي، ضرورت تبليغ


خسرو كي‌منش
كارشناس ارشدمعاونت پژوهشي وآموزشي

مربي، معلم، مُبلغ، مروج در يك جا به هم مي‌رسند و شباهت‌هاي فراواني دارند. يكي از نقاط اتصال و ارتباط آن‌ها، مديريت است.
البته اين ارتباط يك‌‌‌‌سويه نيست ومديريت وبه‌‌تبع‌آن مديرنيز يك‌‌مربي، معلم، مُبلغ ومروج‌است.
ارتباط دو سويه مفاهيم فوق با مديريت را مي‌توان به شرح ذيل مطرح نمود:
امام علي(ع) در نهج‌البلاغه مي‌فرمايد:
« شما مديران شركاي حكومت و نمايندگان رهبري هستيد. » نامه‌/41
و در تعريف مديريت اسلامي داريم:
« مديريتي است كه زمينه‌ي رشد انسان به‌ ‌‌سوي ا... (الي‌ا... المصير) را فراهم نمايد و مطابق كتاب و سنت و سيره و روش پيامبر(ص) و امامان معصوم(ع) و علوم و فنون و تجارب بشري جهت رسيدن به اهداف يك نظام در ابعاد مختلف، همانند؛ يك محور، مدار و قطب عمل كند. »
از اين رو مي‌توان گفت: يك مدير وظيفه‌ي انسان‌سازي دارد و يك مربي نيز مي‌بايست بر كار خود مدير و مدبر باشد.
يك مربي، تا مدير مربي شدن نيازمند آگاهي و شناخت‌ها ( بينش ) ايمان و باورها ( نگرش ) و مهارت و توانايي‌ها ( كنش ) فراواني است.
يك مربي با كسب آگاهي، دانايي، شناخت‌ها و... به‌ درجه « مقبوليت » مي‌رسد كه ضمن نياز اساسي به‌ اين مهم، نمي‌بايست متوقف شود.
يك مربي با ايمان به كار خود و باور آن و اصلاح و تقويت نگرش خود زمينه‌ي پذيرش خود و موضوع كار و تدريس خود را فراهم آورده و به‌درجه‌ي « محبوبيت » مي‌رسد.
ولي بينش و نگرش صحيح نيازمند مورد سومي نيز هست.
يك مربي با كسب مهارت‌ها و توانايي‌ها در به‌ كارگيري شيوه‌ها و قالب‌ها، ابزارها و رسانه‌ها مي‌تواند درجه « موفقيت » برسد.
براي كسب اين سه درجه، مربي مي‌بايست ارتباط منطقي با موارد ذيل برقرار كند:

1- آموزش:
- مربي بايدبداند كه نهايتاًكارش‌آموزش‌استپ(پرورش درذات آموزش‌است وتفكيك‌آن صحيح نمي‌باشد).
- مربي بايد بداند كه كارش در هر سه حيطه‌ي شناختي، عاطفي و رواني- حركتي است و آموزه‌هاي ديني نيز اين‌گونه هستند.
- مربي بايد بداند كه كار او از سه نوع آموزش و پرورش:
1) رسمي ( مدرسه‌اي )
2) غيررسمي ( خارج از مدرسه )
3) غيرسازماني ( مستمر ضمني )
ازنوع دوم است و مي‌بايست ويژگي‌هاي اين‌گونه آموزش كه مبتني بر اختيار، انعطاف، برنامه‌ريزي دقيق، عدم تمركز و... است را بداند و بر آن عمل نمايد.

2- موضوع:
- مربي‌مي‌بايست ازموضوع‌آموزش خود(آموزش‌مفاهيم‌ديني)دركي عميق، جامع ودقيق داشته باشد.
- مربي بايد براي طرح موضوع آموزشي خود، الگو و الگوهاي مناسب داشته باشد تا با دسته‌بندي مناسب مفاهيم بداند از كجا شروع و به كجا ختم نمايد.
- مربي در طرح مباحث مي‌بايست، هنر و خلاقيت را به كار گرفته و فرآورده‌اي جديد و در حدود فهم و درك مخاطب خود تهيه نمايد.

3- مخاطب:
- مربي مي‌بايست بيش از ديگران، مخاطب خود را به لحاظ علايق، استعدادها و نيازها بشناسد.
- مربي مي‌بايست بيش از ديگران به تفاوت‌هاي فردي اهميت داده و طراحي آموزش و ارزشيابي او مبتني بر افراد باشد نه كلاس.
- مربي بايد به ‌همه‌ي استعدادهاي ( جسمي، فكري و معنوي ) مخاطب، توجه نموده و در استعداد معنوي نيز به‌ همه‌ي ابعاد ( عقلي، اخلاقي، ديني، هنري و خلاقيت ) آن‌ها توجه‌ نمايد.
- مربي بايد به رشد ذهني و عقلي و عاطفي و... اساساً تحول ادراك ديني مخاطب توجه داشته و اهداف آموزشي خود را بر اين اساس قرار دهد.
- مربي بايد مراحل و مراتب تربيت ديني ( انس، عادت، معرفت، شاكله و خودجوشي ) در هر فرد و در هر مفهوم را مدنظر داشته باشد.

4- محيط:
- مربي مي‌بايست، چهار بُعد هر محيط و اجتماع ( فرهنگي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي ) را در تمام مراحل كار خود در نظر داشته باشد.
- مربي بايد بداند كه تأثيرات محيطي ( خانه، مدرسه، گروه‌ هم‌سالان، رسانه‌ها و.... ) بر هر مخاطب چگونه است.

5- شيوه و قالب:
- مربي بايد با شناخت انواع شيوه‌ها و قالب‌ها ( معايب، محاسن، محدوديت‌ها و.... ) بهترين ظرف براي محتوي خود را انتخاب نمايد.
- مربي بايد باشناخت قابليت‌هاي هرشيوه و قالب با تركيب‌هاي خلاقانه‌ي آن‌ها بر جذابيت كارخود بيفزايد.

6- ابزار و رسانه‌ها:
- مربي بايد با شناخت انواع ابزار و رسانه‌ها ( معايب، محاسن، محدوديت‌ها و.... ) بهترين وسيله‌ي انتقال براي محتوي خود را انتخاب نمايد.
- مربي مي‌بايست با درك صحيح از خود، مخاطب، محيط و.... تركيب‌هاي خلاقانه‌اي از شيوه‌ها و قالب‌ها با ابزارها و رسانه‌ها فراهم آورد.

با شناخت و اعمال موارد فوق، مربي به‌ درجه‌ي «مدير- مربي» مي‌رسد و حال مي‌بايست چند كار مديريتي را نيز براي مديريت آموزشي و اجراي آن اعمال نمايد.
مربي مي‌بايست از چهار وظيفه‌ي اصلي مدير ( برنامه‌ريزي، سازماندهي، هدايت، نظارت ) درك مناسبي داشته باشد.
ونهايتاً مربي‌مي‌بايست ازفرآيند يك‌برنامه‌ريزي‌آموزشي، درك صحيح ومناسبي داشته باشد.
1- شناسايي وضعيت سازمان
2- بررسي نيازهاي جامعه ( مخاطب )
3- تعيين اهداف آموزشي برنامه
4- تعيين خط‌مشي‌هاي اجرايي
5- اجراي برنامه‌ي آموزشي
6- ارزش‌يابي
7- نتيجه‌گيري، تغيير و اصلاح

پي نوشت:
1- تقوي- سيدرضا، نگرشي بر مديريت اسلامي، سازمان تبليغات اسلامي (تهران- 1377ش)

منبع :
........

رمان معاصر ايران، گذشته، حال و آينده

پایگاه داده های فرهنگی دینی

نشرنامه

دبیر خانه اجلاس دو سالانه بررسی ابعاد وجودی حضرت مهدی عج

کتابخانه معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی

لینک مدارس صدرا

لینک های مرتبط

نمايشگاه چشم اندازايران اسلامي ،درافق 1404درمجلس شوراي اسلامي